Transparency International Sri Lanka (TISL) echoes the concerns expressed by human rights actors on the Protection of the State from Terrorism Bill, gazetted on the 22nd of September 2026, which proposes to replace the Prevention of Terrorism Act (PTA). Significant concerns remain regarding its broad definitions of terrorism, expanded executive powers, administrative detention and restrictions on fundamental freedoms.
TISL recognises the State’s responsibility to address legitimate national security concerns. However, counter-terrorism legislation must not undermine fundamental rights, due process, judicial independence or the democratic space necessary for public participation and dissent.
Overbroad Definitions and Risks to Civic Freedoms
The Bill’s definition of terrorism includes a broad range of acts involving damage to property, the environment, cultural property and electronic systems, as well as acts that create risks to public health. There is an absence of sufficiently stringent requirements concerning intentionality and a high likelihood of serious harm which risks bringing conduct that should be addressed through ordinary criminal law within the scope of terrorism offences.
Such breadth may also extend the reach of associated offences, including aiding and abetting and the dissemination of terrorist publications, increasing the risk that legitimate expression, association and civic activity could be subjected to disproportionate restrictions.
Military Involvement in Law Enforcement
TISL is concerned that the Bill grants the armed forces and Coast Guard extensive powers of arrest, search, seizure and questioning. The continued authorisation of military involvement in law enforcement, alongside broad powers to prevent suspected offences, raises concerns regarding due process, accountability and the protection of individuals against arbitrary action. The absence of clear provisions establishing the applicable safeguards, transparency, and chains of command when military personnel exercise these powers further heightens the risk of accountability gaps.
Administrative Detention and Limited Judicial Oversight
The proposed detention framework raises serious concerns regarding the protection of personal liberty and the role of the judiciary. The Bill permits detention orders to be issued by the Secretary to the Ministry of Defence, with an initial detention period of two months, while limiting the Magistrate’s ability to independently assess the necessity of detention and determine whether remand or release is justified.
Further concerns arise from the limited authority of the proposed Review Committee to make recommendations that may be rejected by the Minister. These mechanisms risk concentrating excessive discretion in the executive at the expense of judicial oversight.
Executive Powers and Restrictions on Civic Space
TISL is also concerned that the Bill also empowers the President to proscribe organisations, with significant consequences for their ability to operate, raise funds, conduct meetings and engage in advocacy. The absence of a specified time limit for proscription orders and the limited safeguards governing their imposition raise concerns regarding transparency, accountability and the potential for arbitrary restrictions on freedom of association.
Additional powers relating to restriction orders, prohibited places and directions concerning the enforcement of the Act require scrutiny to ensure that they are necessary, proportionate, subject to effective review and not used to restrict legitimate public activity.
TISL urges the Government to withdraw the Protection of the State from Terrorism Bill 2026 and repeal the Prevention of Terrorism Act without further delay. The Government must ensure that any replacement for the PTA establishes clear legal limits on executive authority, effective accountability mechanisms and adequate safeguards against arbitrary detention and the abuse of counter-terrorism powers.
_________________________________
යෝජිත “ත්‍රස්තවාදයෙන් රාජ්‍යය ආරක්ෂා කිරීමේ පනත් කෙටුම්පත” පිළිබඳව TISL සිය කනස්සල්ල පළ කරයි
2026 සැප්තැම්බර් 22 වැනි දින ගැසට් කරන ලද, ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත (PTA) වෙනුවට හඳුන්වා දීමට යෝජිත “ත්‍රස්තවාදයෙන් රාජ්‍යය ආරක්ෂා කිරීමේ පනත් කෙටුම්පත” සම්බන්ධයෙන් Transparency International Sri Lanka (TISL) ආයතනය සිය කනස්සල්ල පළ කරයි. මානව හිමිකම් ක්ෂේත්‍රයේ ක්‍රියාකාරීන් විසින් මේ වනවිටත් සිය කනස්සල්ල පළ කර ඇති මෙම පනත් කෙටුම්පතෙහි ත්‍රස්තවාදය පිළිබඳ පුළුල් අර්ථ දැක්වීම්, විධායකයේ බලතල පුළුල් කිරීම, පරිපාලනමය රඳවා තබා ගැනීම් සහ මූලික නිදහස සීමා කිරීම සම්බන්ධයෙන් බරපතළ ගැටලු පවතින බව TISL ආයතනය පෙන්වා දේ.
ජාතික ආරක්ෂාව සම්බන්ධයෙන් පවතින නීත්‍යනුකූල ගැටලු විසඳීම සඳහා රාජ්‍යයට වගකීමක් ඇති බව TISL පිළිගන්නා නමුත්, ත්‍රස්තවාදය මර්දනය කිරීම සඳහා සකස් කරන ඕනෑම නීතියක් මඟින් මූලික අයිතිවාසිකම්, නිසි නීතිමය ක්‍රියාපටිපාටිය, අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය හෝ මහජන සහභාගීත්වය සහ විරුද්ධ මත ප්‍රකාශ කිරීම සඳහා අත්‍යවශ්‍ය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අවකාශය අඩපණ නොකළ යුතු බව අවධාරණය කරයි.
පුළුල් නිර්වචන සහ සිවිල් නිදහසට එල්ල වන අවදානම්
මෙම පනත් කෙටුම්පතේ ත්‍රස්තවාදය පිළිබඳ අර්ථ දැක්වීම තුළ දේපළ, පරිසරය, සංස්කෘතික දේපළ සහ ඉලෙක්ට්‍රොනික පද්ධතිවලට හානි කිරීම මෙන්ම මහජන සෞඛ්‍යයට අවදානම් ඇති කරන ක්‍රියාකාරකම් ද පුළුල් පරාසයකින් ඇතුළත් කර ඇත. එමෙන්ම, ක්‍රියාව සිදු කිරීමේ චේතනාව සහ බරපතළ හානියක් සිදුවීමේ ඉහළ සම්භාවිතාව සම්බන්ධයෙන් ප්‍රමාණවත් තරම් දැඩි පූර්ව ආරක්ශිත ක්‍රමවේද පනවා නොමැති අතර, මේ හේතුවෙන් සාමාන්‍ය අපරාධ නීතිය යටතේ විසඳිය යුතු ක්‍රියාකාරකම් පවා ත්‍රස්තවාදී වැරදි ලෙස සැලකීමේ අවදානමක් පවතී..
මෙවැනි පුළුල් අර්ථ දැක්වීම් හේතුවෙන් ආධාර අනුබල දීම සහ ත්‍රස්තවාදී ප්‍රකාශන ප්‍රචාරය කිරීම ඇතුළු ඒ ආශ්‍රිත වැරදිවල සීමාව ද ව්‍යාප්ත විය හැකි අතර. එමඟින් නීත්‍යනුකූල අදහස් ප්‍රකාශ කිරීම, සංවිධානය වීම සහ සිවිල් සමාජ ක්‍රියාකාරකම් අසමානුපාතික ලෙස සීමා කිරීම්වලට ලක්වීමේ අවදානම ඉහළ යයි.
නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීමේදී හමුදාව සම්බන්ධ කර ගැනීම
TISL ආයතනය පෙන්වා දෙන්නේ මෙම පනත් කෙටුම්පත මගින් සන්නද්ධ හමුදාවන්ට සහ වෙරළාරක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුවට අත්අඩංගුවට ගැනීම, සෝදිසි කිරීම, දේපළ අත්පත් කර ගැනීම සහ ප්‍රශ්න කිරීම සම්බන්ධයෙන් පුළුල් බලතල ලබාදෙන බවයි., නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා හමුදා සාමාජිකයන් සම්බන්ධ කර ගැනීමට අඛණ්ඩව අවසර ලබාදීම සහ සැක සහිත වැරදි වැළැක්වීම සඳහා පුළුල් බලතල ලබාදීම හේතුවෙන්, නිසි නීතිමය ක්‍රියාපටිපාටිය, වගවීම සහ පුද්ගලයන් අත්තනෝමතික ක්‍රියාමාර්ගවලින් ආරක්ෂා කිරීම සම්බන්ධයෙන් බරපතළ ගැටලු මතු විය හැකි බවද ආයතනය පෙන්වා දෙයි.
මෙම බලතල ක්‍රියාත්මක කිරීමේදී අදාළ වන ආරක්ෂණ විධිවිධාන, විනිවිදභාවය සහ විධාන දාමය පැහැදිලිව ස්ථාපිත කරන විධිවිධාන නොමැති වීම හේතුවෙන් වගවීමේ හිඩැස් ඇතිවීමේ අවදානම තවදුරටත් ඉහළ යයි.
පරිපාලනමය රඳවා තබා ගැනීම් සහ සීමිත අධිකරණ අධීක්ෂණය
යෝජිත රඳවා තබා ගැනීමේ ක්‍රමවේදය පුද්ගල නිදහස ආරක්ෂා කිරීම සහ අධිකරණයේ කාර්යභාරය සම්බන්ධයෙන් බරපතළ ගැටලු මතු කරයි. මෙම පනත් කෙටුම්පත මඟින් ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශයේ ලේකම්වරයාට මුල් මාස දෙකක කාලයක් සඳහා රඳවා තබා ගැනීමේ නියෝග නිකුත් කිරීමට බලය ලබාදෙන අතර, එවැනි රඳවා තබා ගැනීමක් අවශ්‍යද යන්න ස්වාධීනව තක්සේරු කිරීමටත්, සැකකරු තවදුරටත් රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත කළ යුතුද යන්න තීරණය කිරීමටත් මහේස්ත්‍රාත්වරයාට ඇති හැකියාව සීමා කරයි.
යෝජිත සමාලෝචන කමිටුවට නිර්දේශ ඉදිරිපත් කිරීමේ බලය සීමා කර තිබීමත්, එම නිර්දේශ අමාත්‍යවරයාට ප්‍රතික්ෂේප කළ හැකි වීමත් අමතර ගැටලු මතු කරයි. මෙම ක්‍රමවේද මඟින් අධිකරණ අධීක්ෂණය දුර්වල කරමින් අධික බලතල විධායකය අත සංකේන්ද්‍රණය වීමේ අවදානමක් පවතී.
විධායක බලතල සහ සිවිල් අවකාශය සීමා කිරීම
මෙම පනත් කෙටුම්පත මඟින් සංවිධාන තහනම් කිරීමට ජනාධිපතිවරයාට අභිමතානුසාරී බලය ලබාදීම සම්බන්ධයෙන් ද TISL සිය කනස්සල්ල පළ කරයි. එවැනි තහනම් කිරීම් හේතුවෙන් අදාළ සංවිධානවලට සිය කටයුතු පවත්වාගෙන යාම, අරමුදල් රැස් කිරීම, රැස්වීම් පැවැත්වීම සහ ප්‍රතිපත්තිමය කරුණු සම්බන්ධයෙන් පෙනී සිටීමේ හැකියාවට බරපතළ බලපෑම් ඇති විය හැකිය. තහනම් කිරීමේ නියෝග සඳහා නිශ්චිත කාල සීමාවක් දක්වා නොතිබීම සහ එවැනි නියෝග පැනවීම පාලනය කරන ආරක්ෂණ විධිවිධාන සීමිත වීම හේතුවෙන් විනිවිදභාවය, වගවීම සහ සංවිධානය වීමේ නිදහස අත්තනෝමතික ලෙස සීමා කිරීමේ හැකියාව පිළිබඳ ගැටලු මතු වේ.
සීමා කිරීමේ නියෝග, තහනම් ප්‍රදේශ සහ පනත බලාත්මක කිරීම සම්බන්ධයෙන් නිකුත් කරන නියෝගවලට අදාළ අතිරේක බලතල ද දැඩි සමාලෝචනයකට ලක් කළ යුතුය. එම බලතල අවශ්‍යතාවට හා අරමුණට සමානුපාතික විය යුතු අතර, ඒවා ඵලදායී සමාලෝචනයකට යටත් විය යුතුය. එමෙන්ම, නීත්‍යනුකූල මහජන ක්‍රියාකාරකම් සීමා කිරීම සඳහා ඒවා භාවිත නොවන බව සහතික කළ යුතුය.
2026 ත්‍රස්තවාදයෙන් රාජ්‍යය ආරක්ෂා කිරීමේ පනත් කෙටුම්පත ඉල්ලා අස්කර ගන්නා ලෙසත් ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත තවදුරටත් ප්‍රමාදයකින් තොරව අහෝසි කරන ලෙසත් TISL රජයෙන් ඉල්ලා සිටී.
PTA වෙනුවට හඳුන්වා දෙන ඕනෑම නව නීතියක් මඟින් විධායක බලතල සඳහා පැහැදිලි නීතිමය සීමාවන්, ඵලදායී වගවීමේ යාන්ත්‍රණ සහ අත්තනෝමතික රඳවා තබා ගැනීම්වලින් හා ත්‍රස්තවාදය මර්දනය කිරීමේ බලතල අනිසි ලෙස භාවිත කිරීමෙන් ආරක්ෂා වීම සඳහා ප්‍රමාණවත් ආරක්ෂණ විධිවිධාන ස්ථාපිත කිරීමට රජය වගබලා ගත යුතුය.