Transparency International Sri Lanka (TISL) welcomes today’s judgment of the Supreme Court in SC/FR 65/2023, which found former Minister of Health Keheliya Rambukwella, Secretary to the Ministry of Health, Chairman and Chief Executive Officer of the National Medicines Regulatory Authority (NMRA), and Director of the Medical Supplies Division responsible for violating the Fundamental Rights of the people of Sri Lanka.
The Court determined that:
- The granting of a Waiver of Registration (WOR) by the NMRA was wrongful, arbitrary, and capricious, carried out in contravention of statutory requirements.
- The procurement, conducted through a direct contract and/or unsolicited basis, was unlawful and null and void, and failed to comply with applicable procurement guidelines and legal standards.
- The relevant officials acted with full knowledge that the supplier was unregistered, that required documentation and quality assurances were not met, and that established procedures were being bypassed.
- No payments are to be made to Savorite Pharmaceuticals (Pvt) Limited in respect of the said 38 medical supplies.
The Court ordered:
- Payment of LKR 75 million to the State by former Health Minister Keheliya Rambukwella
- Payment of LKR 50 million to the State by the other responsible respondents.
- The Commission to Investigate Allegations of Bribery or Corruption (CIABOC) is to take steps as per the Anti-Corruption Act no. 09 of 2023 in relation to the conduct in question.
The judgment was delivered by a three-judge bench comprising Chief Justice P. Padman Surasena, Justice Kumudini Wickremasinghe, and Justice Janak de Silva.
TISL filed this Fundamental Rights petition before the Supreme Court on 16 February 2023, in the public interest, naming 47 respondents. The case challenges a series of actions taken by the then Minister of Health, Cabinet of Ministers, the Health Ministry and the NMRA to procure 38 types of medical supplies from an unregistered Indian private company, Savorite Pharmaceuticals (Pvt) Limited, through an unsolicited proposal, bypassing established legal and regulatory safeguards.
Upon granting leave to proceed on 06 April 2023, the Supreme Court issued interim orders suspending further imports under the impugned procurement and directing that any consignments already received be subject to strict testing prior to use.
Subsequent proceedings before the Court revealed significant irregularities in the procurement process. Evidence demonstrated that the selected supplier was not registered with the NMRA, that required documentation and quality assurance processes were not followed, and that procurement was carried out in deviation from applicable legal and regulatory frameworks. The Court also noted the absence of any genuine emergency or shortage that would justify bypassing established procedures.
In its judgement delivered on 27 March 2026, the Supreme Court’s ruling affirms that this process resulted in serious public harm and amounted to a violation of the right to equal protection of the law under Article 12(1) of the Constitution.
This judgment builds on the recent precedent set by Sri Lanka’s apex court in upholding accountability and reinforces the principle that public officials are bound to act within the law and always in the interest of the people they are meant to serve. The Court underscored the arbitrary manner in which public power was exercised to the detriment of public funds and citizen welfare and reaffirmed its duty to hold officials to account where they fail to uphold their obligations to the people.
TISL remains committed to advancing transparency, accountability, and integrity in governance, and to ensuring that abuses of power, especially those that place citizens’ lives at risk, are exposed and addressed.
Senior Counsel Senany Dayaratne, with Nishadi Wickramasinghe, Lasanthika Hettiarachchi, Janani Abeywickrema, and Maheshika Bandara, appeared for the Petitioners.
—————————————————————————————————————————
ට්රාන්ස්පේරන්සි ඉන්ටනැෂනල් ශ්රී ලංකා (TISL) විසින් ගොනු කරන ලද ඖෂධ ප්රසම්පාදන සම්බන්ධ නඩුවේදී, මූලික අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනය කිරීමකට හිටපු ජ්යෙෂ්ඨ නිලධාරීන් වගකිව යුතු බව ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය තීන්දු කරයි.
ට්රාන්ස්පේරන්සි ඉන්ටනැෂනල් ශ්රී ලංකා ආයතනය, ගොනු කරන ලද SC/FR 65/2023 නඩුකරයට අදාළ තීන්දුව ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය විසින් අද දිනයේදී ලබා දෙමින් , හිටපු සෞඛ්ය අමාත්ය කෙහෙළිය රඹුක්වැල්ල, සෞඛ්ය අමාත්යාංශ ලේකම්, ජාතික ඖෂධ නියාමන අධිකාරියේ හිටපු සභාපති සහ ප්රධාන විධායක නිලධාරී මෙන්ම වෛද්ය සැපයුම් අංශයේ අධ්යක්ෂක යන අය, ශ්රී ලාංකික පුරවැසියන්ගේ මූලික අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනය කිරීමට වගකිව යුතු බවට තීන්දු කරන ලදී. TISL ආයතනය විසින් මෙම ශ්රේෂ්ඨාධිකරණ තීන්දුව ගෞරවයෙන් යුතුව පිළිගනු ලබයි.
මෙහිදී ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය පහත විනිශ්චයන්ට එළඹිණ:
- ජාතික ඖෂධ නියාමන අධිකාරිය විසින් ලියාපදිංචියෙන් නිදහස් කිරීමේ සහතිකයක් (Waiver of Registration) ලබාදීම නීතිමය නියමවලට පටහැනිව සිදුකරන ලද වැරදි සහගත, අත්තනෝමතික මෙන්ම වගවීම් විරහිත ක්රියාවකි.
- සෘජු කොන්ත්රාත්තුවක් හෝ ටෙන්ඩර් කැඳවීමකින් තොරව ඉදිරිපත් කෙරෙන යෝජනාවක් (unsolicited basis) මත පදනම්ව සිදුකරන ලද මෙම ප්රසම්පාදන ක්රියාවලිය නීතිවිරෝධී මෙන්ම බලරහිත වන අතර, එය අදාළ ප්රසම්පාදන මාර්ගෝපදේශ සහ නීතිමය ප්රමිතීන්ට අනුකූලව සිදු කිරීමට අපොහොසත්ව ඇත.
- අදාළ සැපයුම්කරු ලියාපදිංචි නොවූවෙකි; අවශ්ය ලේඛනගත කිරීම් සහ තත්ත්ව සහතික සපුරා නොමැත; ස්ථාපිත ක්රියා පටිපාටි මඟහැර ඇත; එකී කරුණු සම්බන්ධව පූර්ණ අවබෝධයෙන් යුතුව අදාළ නිලධාරීන්ද කටයුතු කර ඇත.
- එම වෛද්ය සැපයුම් 38 සම්බන්ධයෙන් ‘සේවරිට් ෆාමසූටිකල්’ (Savorite Pharmaceuticals (Pvt) Limited) ආයතනය වෙත කිසිදු ගෙවීමක් සිදු නොකළ යුතුය.
මේ අනුව ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය මෙසේ නියෝග කරන ලදී:
- හිටපු සෞඛ්ය අමාත්ය කෙහෙළිය රඹුක්වැල්ල විසින් රුපියල් මිලියන 75 ක මුදලක් රජයට ගෙවිය යුතුය.
- වගකිව යුතු අනෙකුත් වගඋත්තරකරුවන් විසින් රුපියල් මිලියන 50 බැගින් රජයට ගෙවිය යුතුය.
- අදාළ සිදුවීමට සම්බන්ධ ක්රියාකලාපයන් පිළිබඳව 2023 අංක 09 දරන දූෂණ විරෝධී පනතේ විධිවිධාන ප්රකාරව පියවර ගන්නා ලෙස අල්ලස් හෝ දූෂණ චෝදනා විමර්ශන කොමිෂන් සභාවට (CIABOC) නියෝග කෙරිණි.
මෙම තීන්දුව ප්රකාශයට පත් කරන ලද්දේ, අගවිනිසුරු පී. පද්මන් සූරසේන, විනිසුරු කුමුදුනී වික්රමසිංහ සහ විනිසුරු ජනක් ද සිල්වා යන තිපුද්ගල විනිසුරු මඩුල්ලක් විසිනි.
මහජන සුභසාධනය උදෙසා වගඋත්තරකරුවන් 47 දෙනෙකු නම් කරමින් ට්රාන්ස්පේරන්සි ඉන්ටනැෂනල් ශ්රී ලංකා (TISL) ආයතනය විසින් මෙම මූලික අයිතිවාසිකම් පෙත්සම 2023 පෙබරවාරි 16 වන දින ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය හමුවේ ගොනු කරන ලදී. ස්ථාපිත නීතිමය සහ නියාමන ආරක්ෂණ ක්රමවේද උල්ලංඝනය කරමින්, ‘සේවරිට් ෆාමසියුටිකල්ස්’ (Savorite Pharmaceuticals (Pvt) Limited) නම් ලියාපදිංචි නොවූ ඉන්දීය පෞද්ගලික සමාගමකින්, ටෙන්ඩර් කැඳවීමකින් තොරව ඉදිරිපත් කෙරෙන යෝජනාවක් (unsolicited proposal) හරහා වෛද්ය සැපයුම් වර්ග 38ක් මිලදී ගැනීමට එවකට සිටි සෞඛ්ය අමාත්යවරයා, අමාත්ය මණ්ඩලය, සෞඛ්ය අමාත්යාංශය සහ ජාතික ඖෂධ නියාමන අධිකාරිය ගත් ක්රියාමාර්ග මාලාව මෙම නඩුව හරහා අභියෝගයට ලක් කෙරිණි.
2023 අප්රේල් 06 වන දින මෙම පෙත්සම විභාගයට ගැනීමට අවසර ලබා දෙමින්, අදාළ ප්රසම්පාදනය යටතේ තවදුරටත් ඖෂධ ආනයනය කිරීම අත්හිටුවමින් ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය අතුරු තහනම් නියෝග නිකුත් කළේය. එමෙන්ම, ඒ වන විටත් ලැබී තිබූ ඖෂධ තොගයක් භාවිතයට ගැනීමට පෙර දැඩි පරීක්ෂාවකට ලක් කළ යුතු බවට ද එහිදී නියෝග කෙරිණි.
නඩු විභාගය අතරතුර, මෙම ප්රසම්පාදන ක්රියාවලියේ පැවති බරපතල අක්රමිකතා අනාවරණය විය. තෝරාගත් සැපයුම්කරු ජාතික ඖෂධ නියාමන අධිකාරියේ ලියාපදිංචි වී නොමැති බවත්, අවශ්ය ලේඛනගත කිරීම් සහ තත්ත්ව සහතික කිරීමේ ක්රියාවලීන් අනුගමනය කර නොමැති බවත්, අදාළ නීතිමය සහ නියාමන රාමුවලින් බැහැරව මෙම ප්රසම්පාදනය සිදු කර ඇති බවත් සාක්ෂි මගින් තහවුරු විය. එමෙන්ම, ස්ථාපිත ක්රියා පටිපාටි මඟහැරීමට සාධාරණීකරණය කළ හැකි කිසිදු සැබෑ හදිසි තත්ත්වයක් හෝ ඖෂධ හිඟයක් නොතිබූ බව ද අධිකරණය මෙහිදී නිගමනය කළේය.
2026 මාර්තු 27 වන දින ප්රකාශයට පත් කරන ලද මෙම තීන්දුව මගින් ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය විසින් විනිශ්චය කරන ලද්දේ, මෙම ක්රියාවලිය හේතුවෙන් මහජනයාට බරපතල හානියක් සිදුව ඇති බවත්, එය ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ 12(1) වගන්තිය යටතේ සහතික කර ඇති නීතිය හමුවේ සමාන ආරක්ෂාව ලැබීමේ අයිතිය උල්ලංඝනය කිරීමක් බවත්ය.
වගවීම තහවුරු කිරීම සම්බන්ධයෙන් ශ්රී ලංකාවේ ඉහළම අධිකරණය විසින් මෑතකදී පෙන්වා දෙන ලද පූර්වාදර්ශයන් මත මෙම තීන්දුව තවදුරටත් ගොඩනැගී ඇති අතර, රාජ්ය නිලධාරීන් නීතියට අනුකූලව සහ සැමවිටම තමන් සේවය කළ යුතු ජනතාවගේ යහපත උදෙසා කටයුතු කිරීමට බැඳී සිටින බවට වූ මූලධර්මය මෙයින් යළිත් තහවුරු වේ. මහජන අරමුදල්වලට සහ පුරවැසි සුභසාධනයට හානි වන අයුරින් රාජ්ය බලය අත්තනෝමතික ලෙස භාවිත කර ඇති ආකාරය අධිකරණය මෙහිදී අවධාරණය කළ අතර, නිලධාරීන් ජනතාව වෙනුවෙන් ඉටු කළ යුතු සිය වගකීම් පැහැර හරින අවස්ථාවලදී ඔවුන් වගවීමට බැඳ තැබීමේ සිය කාර්යභාරය අධිකරණය විසින් මෙහිදී යළිත් සහතික කරන ලදී.
ආණ්ඩුකරණය තුළ විනිවිදභාවය, වගවීම සහ සුපිළිපන්භාවය ප්රවර්ධනය කිරීමට මෙන්ම, විශේෂයෙන්ම පුරවැසි ජීවිත අවදානමට ලක් වන ලෙස බලය අවභාවිත කිරීම් හෙළිදරව් කිරීමට සහ ඒවාට එරෙහි ක්රියාමාර්ග ගැනීමට ට්රාන්ස්පේරන්සි ඉන්ටනැෂනල් ශ්රී ලංකා (TISL) ආයතනය තවදුරටත් කැපවී සිටියි.
මෙම නඩු විභාගයේදී පෙත්සම්කාර පාර්ශවය වෙනුවෙන් ජ්යෙෂ්ඨ නීතිඥ සේනානි දයාරත්න මහතා සමඟ නිෂාදි වික්රමසිංහ, ලසන්තිකා හෙට්ටිආරච්චි, ජනනි අබේවික්රම සහ මහේෂිකා බණ්ඩාර යන නීතිඥ මහත්ම මහත්මීහු පෙනී සිටියහ.
—————————————————————————————————————————
மருந்து கொள்முதல் தொடர்பான TISL அமைப்பின் அடிப்படை உரிமை மீறல் வழக்கில் முன்னாள் சிரேஷ்ட அதிகாரிகளை பொறுப்புக்கூறச் செய்தது உயர் நீதிமன்றம்
மருந்து கொள்முதல் தொடர்பாக ட்ரான்ஸ்பேரன்சி இன்டர்நெஷனல் ஸ்ரீ லங்கா (TISL) தாக்கல் செய்த அடிப்படை உரிமை மீறல் மனுவிற்கு (SC/FR 65/2023) தீர்ப்பு வழங்கிய உயர் நீதிமன்றம், முன்னாள் சுகாதார அமைச்சர் கெஹலிய ரம்புக்வெல்ல, சுகாதார அமைச்சின் செயலாளர், தேசிய மருந்துகள் ஒழுங்குபடுத்தல் அதிகாரசபையின் (NMRA) தலைவர், பிரதம நிறைவேற்று அதிகாரி மற்றும் மருத்துவ விநியோகப் பரிவின் பணிப்பாளர் ஆகியோர் மக்களின் அடிப்படை உரிமைகளை மீறிய குற்றத்திற்காக பொறுப்புக்கூற வேண்டியவர்கள் என தீர்ப்பளித்தது. உயர் நீதிமன்றத்தின் இந்த தீர்ப்பை மிகுந்த கௌரவத்துடன் வரவேற்கிறது.
நீதிமன்றத்தின் முக்கிய தீர்மானங்கள்:
- NMRA இனால் வழங்கப்பட்ட பதிவு விலக்கு (Waiver of Registration) முறையற்றது, தன்னிச்சையானது மற்றும் நிலையற்றது. அத்துடன் இது சட்டரீதியான தேவைகளை மீறி மேற்கொள்ளப்பட்ட ஒரு செயலாகும்.
- முன் அறிவிப்பின்றி முறையான கேள்விமனு கோரப்படாமல் தன்னிச்சையான அடிப்படையில் மேற்கொள்ளப்பட்ட இந்த கொள்முதல் நடவடிக்கை சட்ட ரீதியான வழிகாட்டல்களை பின்பற்றாத காரணத்தினால் அது முற்றிலும் செல்லுபடியற்றது.
- விநியோகஸ்தர் பதிவு செய்யப்படாதவர் மற்றும் உரிய ஆவணங்கள், தர உத்தரவாதங்கள் சமர்ப்பிக்கப்படவில்லை என்பதையும் அறிந்து, அரச நடைமுறைகளை புறந்தள்ளிவிட்டு அரசாங்க அதிகாரிகள் செயல்பட்டனர்.
- அந்த 38 வகையான மருந்து பொருட்கள் தொடர்பாக Savorite Pharmaceuticals (Pvt) Limited இற்கு எந்தவொரு கொடுப்பனவும் வழங்கப்படக்கூடாது.
நீதிமன்றம் பின்வருமாறு உத்தரவிட்டது:
- முன்னாள் சுகாதார அமைச்சர் கெஹலிய ரம்புக்வெல்ல அரசுக்கு 75 மில்லியன் ரூபாய் செழுத்த வேண்டும்.
- ஏனைய பொறுப்பு கூற வேண்டிய பிரிதிவாதிகள் அரசுக்கு தலா 50 மில்லியன் ரூபாய் செழுத்த வேண்டும்.
- குறிப்பிட்ட இந்த நடத்தை தொடர்பாக, 2003 ஆம் ஆண்டின் 9 ஆம் இலக்க ஊழல் எதிர்ப்புச் சட்டத்தின்படி (Anti-Corruption Act) இலஞ்சம் மற்றும் ஊழல் விசாரணை ஆணைக்குழு உரிய நடவடிக்கைகளை எடுக்க வேண்டும்.
இந்த தீர்ப்பானது தலைமை நீதியரசர் பி. பத்மன் சூரசேன, நீதியரசர் குமுதினி விக்ரமசிங்க, நீதியரசர் ஜனக டி சில்வா ஆகிய மூவர் அடங்கிய நீதியரசர்கள் குழாமினால் வழங்கப்பட்டது.
TISL இந்த அடிப்படை உரிமை மனுவை 16 பெப்ரவரி 2023 அன்று பொது நலன் கருதி 47 பிரதிவாதிகளைப் பெயரிட்டு உயர் நீதிமன்றத்தில் தாக்கல் செய்தது. நிறுவப்பட்ட சட்ட மற்றும் ஒழுங்குமுறை பாதுகாப்புகளை மீறி, Savorite Pharmaceuticals (Pvt) Limited எனும் பதிவு செய்யப்படாத இந்திய தனியார் நிறுவனத்திடமிருந்து, கோரப்படாத முன்மொழிவு (unsolicited proposal) மூலம் 38 வகையான மருந்து பொருட்களை கொள்முதல் செய்ய அப்போதைய சுகாதார அமைச்சர், அமைச்சரவை, சுகாதார அமைச்சு மற்றும் NMRA ஆகியோரால் மேற்கொள்ளப்பட்ட தொடர்ச்சியான நடவடிக்கைகளை இது சவாலுக்கு உட்படுத்துகிறது.
6 ஏப்ரல் 2023 அன்று இந்த மனுவை விசாரணைக்கு எடுத்துக்கொள்ள அனுமதி வழங்கியதைத் தொடர்ந்து, குறித்த விவாதத்திற்குரிய கொள்முதலின் கீழ் மேலதிக இறக்குமதிகளை இடைநிறுத்துமாறு உயர் நீதிமன்றம் இடைக்கால உத்தரவுகளைப் பிறப்பித்தது. அத்துடன் ஏற்கனவே பெறப்பட்ட எந்தவொரு மருந்து தொகுதிகளும் பயன்பாட்டிற்கு முன்னர் கடுமையான தரப் பரிசோதனைக்கு உட்படுத்தப்பட வேண்டும் என்றும் நீதிமன்றம் அறிவுறுத்தியது.
நீதிமன்றத்தில் இடம்பெற்ற மேலதிக விசாரணைகளின் போது கொள்முதல் நடைமுறையில் பாரிய முறைகேடுகள் இருப்பது வெளிப்பட்டது. தேர்ந்தெடுக்கப்பட்ட வழங்குநர் NMRA வில் பதிவு செய்யப்பட்டிருக்கவில்லை என்பதையும், தேவையான ஆவணங்கள் மற்றும் தர உத்தரவாதச் செயல்முறைகள் பின்பற்றப்படவில்லை என்பதையும், நடைமுறையிலுள்ள சட்ட மற்றும் ஒழுங்குமுறை கட்டமைப்புகளை மீறி இந்தக் கொள்முதல் மேற்கொள்ளப்பட்டது என்பதையும் சாட்சியங்கள் நிரூபித்தன. மேலும் நிலைநாட்டப்பட்ட நடைமுறைகளைத் தவிர்ப்பதற்கு நியாயமான எந்தவொரு அவசரத் தேவையோ அல்லது மருத்துவ பொருட்களின் தட்டுப்பாடோ அங்கு நிலவவில்லை என்பதையும் நீதிமன்றம் சுட்டிக்காட்டியது.
27 மார்ச் 2026 அன்று வழங்கப்பட்ட தீர்ப்பில், இந்த நடைமுறையானது பொதுமக்களுக்குப் பாரிய தீங்கை ஏற்படுத்தியதுடன், அரசியலமைப்பின் 12(1) ஆம் உறுப்புரையின் கீழ் சட்டத்தின் முன் சமமாகப் பாதுகாக்கப்படுவதற்கான உரிமையை (Equal protection of the law) மீறுவதாக அமைந்தது என்பதையும் உயர் நீதிமன்றத்தின் தீர்ப்பு உறுதிப்படுத்தியுள்ளது.
பொறுப்புகூறலை உறுதிசெய்வது தொடர்பாக உயர் நீதிமன்றம் சமீபத்தில் வகுத்த முன்னுதாரணங்களை இந்த தீர்ப்பு மேலும் வழுப்படுத்துவதோடு, அரச அதிகாரிகள் சட்டத்திற்கு உட்பட்டும் எப்போதும் மக்களின் நலன் கருதியுமே செயல்பட வேண்டும் என்ற கொள்கையை இது மீண்டும் வலியுறுத்துகிறது. பொதுமக்களின் நிதிக்கும் அவர்களின் நலனுக்கும் பாதிப்பை ஏற்படுத்தும் வகையில் அரச அதிகாரம் தன்னிச்சையாகப் பயன்படுத்தப்பட்டதைச் சுட்டிக்காட்டிய நீதிமன்றம், மக்களுக்கு வழங்க வேண்டிய கடமைகளை நிறைவேற்றத் தவறும் அதிகாரிகளைப் பொறுப்புக்கூறச் செய்வது தனது கடமை என்பதையும் மீள உறுதிப்படுத்தியுள்ளது.
ஆட்சித்துறையில் வெளிப்படைத்தன்மை, பொறுப்புக்கூறல் மற்றும் நேர்மையை மேம்படுத்துவதற்கும் மற்றும் அதிகார துஷ்பிரயோகங்கள், குறிப்பாக மக்களின் உயிர்களை ஆபத்தில் ஆழ்த்தும் நடவடிக்கைகள் வெளிப்படுத்தப்பட்டு, அவற்றுக்கு எதிராக தீர்வுகள் காணப்படுவதை உறுதி செய்வதற்கும் TISL தொடர்ந்தும் அர்ப்பணிப்புடன் செயற்படும்.
மனுதாரர்கள் சார்பாக சிரேஷ்ட சட்டத்தரணி சேனானி தயாரத்ன, சட்டத்தரணிகளான நிஷாதி விக்ரமசிங்க, லசாந்திகா ஹெட்டியாராச்சி, ஜனனி அபேவிக்ரம மற்றும் மஹேஷிகா பண்டார ஆகியோருடன் முன்னிலையானார்.